Wat is Shatavari en waarom is dit kruid zo geliefd?

Heb je weleens gehoord van wilde asperges die niet op je bord belanden, maar al duizenden jaren gekoesterd worden in eeuwenoude kruidentradities? Maak kennis met shatavari. In de Ayurveda staat deze bijzondere plant al generaties lang bekend als hét ultieme vrouwenkruid dat ondersteuning biedt bij de verschillende levensfasen en de bijbehorende fysieke en mentale uitdagingen.

Wat is de shatavari plant eigenlijk?

Shatavari (Asparagus racemosus) is een plant uit de aspergefamilie, maar is absoluut niet te vergelijken met de bekende eetbare witte of groene asperge uit de supermarkt (Asparagus officinalis). De poëtische naam shatavari laat zich op verschillende manieren vertalen uit het Sanskriet: het betekent zowel 'honderd echtgenoten' als 'zij die honderd echtgenoten bezit'.

Dit verwijst naar het traditionele beeld van het kruid om liefde, toewijding, vrouwelijke vitaliteit en vruchtbaarheid te bevorderen. In het verleden werd het kruid ook geregeld vertaald als 'honderd wortels', wat meteen duidelijk wordt zodra je naar het ondergrondse wortelstelsel kijkt.

Van oorsprong komt shatavari voor in tropische en subtropische delen van India en het Himalayagebied, waar het bij voorkeur groeit op rotsachtige bodems aan de voet van de bergen. Deze houtige klimplant heeft opvallende naaldachtige bladeren, kleine geurende witte bloemen en glanzende rode bessen.

Voor kruidentincturen en voedingssupplementen draait het echter volledig om de wortels: die vormen onder de grond een enorme tros van tientallen vlezige knollen die boordevol natuurlijke fytonutriënten zitten, waaronder specifieke steroïde saponinen (shatavarines).

Belangrijkste bioactieve stoffen

De brede fysiologische invloed van shatavari wortelextract is te danken aan een rijk profiel aan actieve plantenstoffen:

• Steroïde saponinen, met name de shatavarinen (I t/m IV) en sarsasapogenine
• Isoflavonen (fyto-oestrogenen) met een milde affiniteit voor oestrogeenreceptoren
• Flavonoïden zoals quercetine, rutine en kaempferol
• Alkaloïden, waaronder asparagamine A
• Polysachariden en slijmstoffen met een verzachtende invloed op slijmvliezen
• Aminozuren zoals arginine, asparagine en tyrosine
• Vitamines en mineralen, waaronder vitamine A, B-vitamines, C, E, ijzer, calcium, magnesium en fosfor

Dankzij deze synergetische samenstelling bezit shatavari adaptogene eigenschappen via de hypothalamus-hypofyse-bijnieras (HPA-as), wat het lichaam helpt evenwicht te bewaren tijdens fysieke en mentale stress*.

Shatavari werking

Binnen de oosterse gezondheidsfilosofie wordt shatavari beschouwd als een verkoelend en voedend kruid dat helpt om de natuurlijke harmonie in het lichaam te bewaren. Ook de westerse wetenschap bestudeert de bioactieve stoffen in Asparagus racemosus met toenemende interesse.

Voor shatavari zijn verschillende fysiologische eigenschappen aangemeld bij de Europese autoriteiten. Deze gezondheidsclaims staan momenteel on hold (in afwachting van definitieve Europese toelating):

• Goed voor de spijsvertering* 
• Bij ongemakken rondom de menstruatie*
• Heeft een positieve invloed op het zenuwstelsel*
• Ondersteunt het overgangsproces*
• Gunstige invloed op de slaapfunctie*
• Goed voor het hart*
• Goed voor de bloedsomloop*
• Activeert je natuurlijke energie in het lichaam*
• Goed voor de nierfunctie en urinewegen*

*Evaluatie gezondheidsclaim is lopende.

Shatavari tijdens de overgang

De overgang is een bijzondere en ingrijpende levensfase waarin het vrouwelijke lichaam zoekt naar een nieuw fysiologisch evenwicht. Schommelende hormoonspiegels kunnen in deze periode zorgen voor wisselende gemoedstoestanden, opvliegers of een onrustig gevoel.

Shatavari is een traditioneel Ayurvedisch kruid dat veel vrouwen in deze jaren ondersteunt. Het draagt bij aan een comfortabele overgang* en ondersteunt de vrouwelijke hormoonbalans*. Juist doordat het kruid mild en evenwichtig van aard is, vormt het een geliefde plantaardige partner tijdens dit natuurlijke overgangsproces.

*Evaluatie gezondheidsclaim is lopende.

Kwalitatieve supplementen kiezen

Wie de kwaliteiten van shatavari aan zijn dagelijkse routine wil toevoegen, vindt het kruid tegenwoordig in verschillende toedieningsvormen. Zoek je een zuiver biologisch wortelpoeder in een handige plantaardige capsule, dan zijn de Ayurvediq Wellness Organic Shatavari Capsules een uitstekende basis.

Wil je nog een stap verder gaan in biologische beschikbaarheid? Kijk dan eens naar Living Nutrition Fermented Shatavari Bio. Door het kruid te fermenteren via een traditioneel kefir-kombucha proces, worden de actieve verbindingen alvast voorverteerd. Hierdoor ontstaat een natuurlijk complex met levende micro-organismen dat bijzonder zacht is voor het spijsverteringskanaal.

Shatavari bijwerkingen en aandachtspunten

Over het algemeen wordt shatavari goed verdragen, maar bij een gevoelig gestel kunnen milde spijsverteringsklachten zoals misselijkheid of een opgeblazen gevoel optreden. Vanwege de botanische verwantschap moeten mensen met een allergie voor asperges extra alert zijn op mogelijke allergische reacties zoals huidirritatie of jeuk.

Daarnaast gelden enkele duidelijke situaties waarin gebruik wordt afgeraden of uitsluitend in overleg met een arts mag plaatsvinden:

• Zwangerschap en borstvoeding, wegens onvoldoende wetenschappelijk bewijs over de veiligheid van geconcentreerde extracten
• Hormoongevoelige aandoeningen zoals borstkanker, endometriose of mastopathie, vanwege de aanwezige fyto-oestrogenen
• Gelijktijdig gebruik van medicatie zoals diuretica (plasmiddelen), bloedverdunners, diabetesmedicatie of lithium wegens potentiële interacties

Een voedingssupplement is geen vervanging voor een gevarieerde, evenwichtige voeding of een gezonde levensstijl. Zorg ervoor dat je de aanbevolen dagelijkse dosis niet overschrijdt.